Opłaty za korzystanie ze środowiska wynikają z przepisów określonych przez Ustawę z 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska (Dz. U. z 2008r. Nr 25, poz. 150), Ustawę z dnia 27 kwietnia 2001 r. o odpadach (Dz. U. z 2001r. Nr 62, poz. 628) oraz Ustawę z dnia 18 lipca 2001 r. Prawo wodne (Dz. U. z 2005r. Nr 239, poz. 2019).

Zgodnie z zapisami prawnymi opłaty za korzystanie ze środowiska wnosi się za:

• wprowadzanie gazów lub pyłów do powietrza (środki transportu, ogrzewanie, wszelkiego rodzaju technologie powodujące emisję do powietrza jak np. spawanie, lakierowanie, klejenie itp.),
• wprowadzanie ścieków do wód lub do ziemi w tym za wody roztopowe i opadowe pochodzące z powierzchni zanieczyszczonych (utwardzone place, parkingi ulice, itp.),
• pobór wód z ujęć własnych,
• magazynowanie odpadów bez wymaganych decyzji (pozwoleń).

Obowiązkiem każdego przedsiębiorcy jest ustalać we własnym zakresie wysokość należnej opłaty, według stawek obowiązujących w okresie, w którym korzystanie ze środowiska miało miejsce oraz wnosić bez wezwania należną opłatę do końca miesiąca po upływie każdego półrocza (przed 1 lipca 2005r. do końca miesiąca po upływie każdego kwartału), na rachunek urzędu marszałkowskiego właściwego ze względu na miejsce korzystania ze środowiska.

Zasadniczym elementem systemu jest zasada, że opłaty nie wnosi się w przypadku, gdy wyliczona kwota nie przekracza: 400zł/półrocze (od II półrocza 2005r) lub 200zł/kwartał (przed II półroczem 2005r.) dla danego rodzaju korzystania ze środowiska. Należy jednak pamiętać, że zwolnienie z obowiązku wniesienia opłaty nie zwalnia z obowiązku składania informacji.
W sytuacji, gdy podmiot korzystający ze środowiska: (1) nie przedłożył wykazu zawierającego informacje i dane o zakresie korzystania ze środowiska oraz o wysokości należnych opłat lub (2) zamieści w takim wykazie dane nasuwające zastrzeżenia, marszałek województwa może w formie decyzji określić opłatę w wysokości stanowiącej różnicę pomiędzy opłatą należną a wynikającą z wykazu. Ponadto w przypadku braku prowadzenia ewidencji, a także niedopełnienia terminowego złożenia wykazu na podmiot zobowiązany może zostać nałożona grzywna.

W wypadku korzystania ze środowiska niezgodnie z przepisami prawa oraz uzyskanym pozwoleniem podmiot zobowiązany jest do ponoszenia tzw. opłat podwyższonych w wypadkach i na zasadach określonych w Ustawie. Ponadto, na podmiot może zostać nałożona kara administracyjna, w wypadkach gdy zostaną przekroczone lub naruszone warunki korzystania ze środowiska. Administracyjne kary pieniężne obliczane są zgodnie z Ustawą jako wielokrotność opłat za korzystanie ze środowiska.

O czym należy pamiętać?

• brak wnoszenia prawidłowo wyliczonych opłat za korzystanie ze środowiska i/lub brak przedłożenia właściwie przygotowanej informacji do właściwego Urzędu Marszałkowskiego jest najczęstszą przyczyną początku problemów ze służbami ochrony środowiska,
• w chwili obecnej w przypadku pozyskiwania dotacji ze środków unijnych, braki w opłatach środowiskowych uniemożliwiaja pozyskanie dotacji,
• w przypadku kontroli w zakresie rozliczeń dotacji ze środków unijnych nieuregulowane kwestie opłatowe są podstawą do wystąpienia przez Projektodawcę o zwrot dotacji!